Merhaba gözleri ışık saçan genç fotoğrafçılar! Uzun süredir beklediğim bir konuya geldik. Bu konu aslında fotoğrafçılığın en önemli konusu. Konumuz I-Ş-I-K. “Abi, bu konu harfleri ayıracak kadar önemli mi?” diyenler kulaklarımı çınlatıyor.
Öncelikle ışık olmadan ne renk ne fotoğraf ne de gündüz olur. Hatta İbn-i Heysem’in pencereden yansıyan görüntüyü görmesi güneşe bağlıydı. Eğer ışık (güneş) olmasaydı belki de şu an fotoğrafçılık diye bir şey olmayacaktı.
Haydi, biraz aydınlanalım.
Doğal ve yapay ışık
“Eğer elektrik kullanmıyorsan bu doğal ışık, kullanıyorsan yapay ışıktır” diyecektim ki; “Mum doğal ışık mı yani hocam?” diye soru almamak için, “İnsanların müdahil olamayacakları ışıklara doğal, insanların müdahil olacakları ışıklara yapay” denir diye tanım yapmayı uygun gördüm. Ne cümle ama şimşek gibi değil mi? (Çaktırmadan doğal ışığa örnek verdim.) Yani ışık konusunun temelini bu iki başlıkta topluyoruz.
Doğal ışık
Güneş, ay, ateş böceği ve yıldızlar gibi doğal ışıklar hayatımızın her yerinde bulunur. Bu ışık kaynaklarını kullanarak milyonlarca fotoğraf çekiliyor. Hatta bu iş için özellikle “yıldız pozlama” diye özel bir fotoğrafçılık türü bile var. Şimdilik size gündüz ışıklarından bahsedeceğim.
Sabah vakti
Sabah namaz vaktinin çıkmasıyla gökyüzünde maviden kırmızıya çalan bir renk görürüz. Bu vakitte gökyüzünün en güzel fotoğrafları çekilir. Ama aynı zamanda en zor ışık ayarlarının yapıldığı bir vakittir. Tabi beyaz ayarını (White Balance) el ile yapanlar için. Güneşin doğmasıyla gökyüzünün mavi tonları ve güneşin kırmızı tonları karışır. Görsel bir şölenle beyaz ayarımızı da zorlar. Çünkü her 5-10 dakikada güneşin doğmasıyla renkler karışacak ve yaklaşık bir saat boyunca hiçbir renk sabit kalmayacaktır.
Duha vakti
Güneş doğduktan 1-2 saat sonra yani siz genç okurların anlayacağı dilden konuşursak Duha, en güzel fotoğrafların çekildiği ve insan gözüne en yakın görsellerin elde edildiği vakittir. Güneşin 45 derecelik açısıyla her şeyin gölgesi oluşacak ve 3 boyutluluk kazanacak. Fotoğrafın en önemli özelliği insana 3D hissettirmesidir. Göllerden güzel yansımalar, gözaltı gölgesiz güzel portreler ve tarihi camilerimizin penceresinden süzen güneş hüzmesi eşliğinde Kur’ân-ı Kerîm okuyan amcalarımızı fotoğraflamanın en güzel zamanı olacak.
Öğle vakti
Güneş tam tepemizde olduğu vakitte, yani tepeden gelen güneş ışığı kaşlarımızın gözlerimizin üzerine, burnumuzun dudaklarımız üzerine, saçlarımızın da alnımıza gölge düşürmesiyle öğle vakti portre en kötü çekim saatidir. Ayrıca yatay ışık gelmediğinden dolayı da üç boyutluluk olmayacak, iki boyutlu fotoğraflar elde edilecektir. Eğer drone fotoğrafçılığı ile uğraşıyorsan ve 90 derecelik açıyla yeryüzünü fotoğraflıyorsan ışığın yeryüzüne dikey gelmesiyle bu en iyi vakit olacaktır.
İkindi vakti
Duha vaktindeki kuralların aynısı bu vakit için de geçerlidir. Tek farkı açının değişmesi… Buradan da şu önemli hususu öğreniyoruz: Her yer her zaman güzel gözükmez. Mesela İstanbul’da gün doğumu çekimleri pek meşhur değildir. Ama gün batımında çekilen Eminönü fotoğrafları müthiştir. Bu yüzden ışığın yönü kadar, gidilecek mekânın hangi vakitlerde güzel görüneceğini de bilmek gerek. Yani neymiş, nerede olduğun ve nereden baktığın da ışık kadar önemliymiş…
Akşam vakti
Gün doğumu kurallarımız gün batımı için de geçerli. Ufak birkaç önerim var: Gün doğarken sakinlik, batarken ise yoğunluk ve kargaşa hâkimdir. Bu vakit etkeni bile size çok şey katacaktır. Aynı zamanda aydınlıktan karanlığa bürüneceği için her şeyi daha net görüp kendinizi karanlık havaya hazırlamanıza sebep olacaktır.
Yatsı vakti
Tamamen güneşin kaybolduğu bu vakitte sadece doğal ışık olarak yıldızlar kalıyor. Bunun için de en uygun çekim yıldız pozlama olacaktır. Yıldız pozlama tekniği baya karışık… İleride bu konuya özellikle değineceğim.
Bir diğer teknik, yapay ışıklarla olan uzun pozlama. Enstantanenizi birkaç saniyeden uzun ayarlıyorsunuz ve müthiş fotoğraflar elde ediyorsunuz. Bunu da özellikle anlatacağım.
Bu ay sizinle doğal ışık konusunu bitirebildik. Gelecek ay kaldığımız yerden tam gaz devam edeceğiz. Fotoğraflarınızı bekliyorum. Allah’a emanet…