İçeriğe geç

Azerbaycan’da “Kanlı Ocak”ın Yıldönümü

    20. yüzyılda yeryüzünde yaşananlar tarihe kara bir leke olarak geçti. İki dünya savaşı, ardından gerçekleşen ve yıllara yayılan Soğuk Savaş dönemi, yıkılan imparatorluklar, kanlı hesaplaşmalarla kurulan yeni devletler ve öldürülen 100 milyonun hayli üzerinde insan… Üzülerek ifade edelim, gözümüzün önünden film şeridi gibi geçen acı olaylardan en büyük mağdurlarından biri de Müslümanlardı.

    Sovyetler Birliği’nin dağılması, bağımsızlık kazanan ülkeler için yeni ama kanlı bir dönemin önünü açtı. Azerbaycan da bu ülkelerden biri. Ermenistan’ın 1992’de Hocalı’da yaptıkları hepimizin malumu. Ancak onun da öncesinde 1990’da Sovyetler Birliği askerleri Azerbaycan ve civar bölgelerde binlerce masumun canına kıydı. “Kanlı Ocak” olarak hafızalara kazınan olayların merkezinde yine Karabağ vardı.

    Vakayı hatırlayalım: Ermenistan Sovyet Cumhuriyet Yüksek Konseyi, Karabağ’ı kendi toprağı ilan etti. Bu kararı protesto eden Azerbaycanlılar Bakü’de yüz binlerce kişinin katıldığı mitingler düzenledi. Azadlık Meydanı’nda toplanan yüzbinler, Sovyet yönetimini tedirgin etti. Bakü’ye asker göndermeye yönelik karar, Azerbaycan Türkleri tarafından yoğun tepkilere neden oldu.

    Bakü’deki askerî birliklerin önü kapandı. Bunun üzerine Sovyet istihbaratı Azerbaycan’da bazı noktalara bombalı saldırı düzenledi. 26 bin kişilik ordu Bakü’ye girdi. Tanklar ve askerî araçlar sivillerin üzerine yürüdü. Ambulanslara ve otobüslere ateş açıldı. Yüzlerce sivil katledildi, binlercesi gözaltına alındı ve Azerbaycan’ın haklı tepkisi kanlı bir şekilde bastırıldı.

    Tarih, bu ve benzeri olaylarla dolu ve kendisinden ibret alalım diye var. Yüzlerce yıl öncesini bir kenara bırakalım, yakın zamanda yaşananlardan ders çıkarmazsak, aynı şeylerin tekrar yaşanmayacağından emin olamayız. Unutmayalım, geçmişin yıkıntıları bugünün ikaz ışıklarıdır. Maziyi hafızalarımızdan silersek, onlarca yıl sonra yeni havadislerin konusu oluruz.